{"id":3749,"date":"2017-09-15T10:26:34","date_gmt":"2017-09-15T10:26:34","guid":{"rendered":"http:\/\/dituria.al\/different-voices\/?p=3749"},"modified":"2018-04-30T13:50:07","modified_gmt":"2018-04-30T13:50:07","slug":"interviste-e-shkrimtarit-te-librit-a-di-te-fershellesh-johana-ulf-starku-tregon-per-femijerine-librat-dhe-krijimtarine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/2017\/09\/15\/interviste-e-shkrimtarit-te-librit-a-di-te-fershellesh-johana-ulf-starku-tregon-per-femijerine-librat-dhe-krijimtarine\/","title":{"rendered":"Intervist\u00eb e shkrimtarit t\u00eb librit &#8220;A di t\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllesh, Johana?&#8221;. Ulf Starku tregon p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebrin\u00eb, librat dhe krijimtarin\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Ulf Starku (1944-2017) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb dashur p\u00ebr publikun e ri. Romanet e tij spikatin p\u00ebr ndjeshm\u00ebri t\u00eb thell\u00eb dhe humor t\u00eb holl\u00eb, madje me k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit autori p\u00ebrpiqet t\u00eb \u00e7dramatizoj\u00eb telashet e vogla t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije. \u00cbsht\u00eb autor i tridhjet\u00eb librave p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb e t\u00eb rinj, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrkthyer n\u00eb nj\u00ebzet e pes\u00eb gjuh\u00eb dhe kan\u00eb fituar \u00e7mime t\u00eb shumta, nd\u00ebr t\u00eb cilat \u00e7mimin Astrid Lindgren m\u00eb 1993 dhe \u00e7mimin prestigjioz Deutsche Jugendliteraturpreis m\u00eb 1994.<br \/>\nHistorit\u00eb e Ulf Starkut kan\u00eb qen\u00eb muz\u00eb frym\u00ebzimi p\u00ebr shum\u00eb filma televiziv\u00eb apo kinematografik\u00eb; ndodhit\u00eb e ve\u00e7anta dhe shum\u00eb interesante kan\u00eb rr\u00ebmbyer nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb zemrat e miliona lexuesve t\u00eb vegj\u00ebl anemban\u00eb globit. Por p\u00ebr ta njohur m\u00eb mir\u00eb Ulf Starkun, si njeri dhe si shkrimtar, ndiqni intervist\u00ebn:<br \/>\nA keni qen\u00eb lexues i pasionuar n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri? \u00c7far\u00eb librash ju p\u00eblqenin n\u00eb ve\u00e7anti asokohe?<br \/>\nNuk mund t\u00eb them se kam qen\u00eb nj\u00eb lexues i pasionuar kur isha f\u00ebmij\u00eb. Kam qen\u00eb gjumash i madh.<br \/>\nKontakti im i par\u00eb me let\u00ebrsin\u00eb erdhi p\u00ebrmes z\u00ebrit t\u00eb n\u00ebn\u00ebs sime. Ajo ulej n\u00eb nj\u00eb karrige, mes shtratit tim e t\u00eb tim v\u00ebllai, dhe lexonte p\u00ebr ne, \u00e7do nat\u00eb, pa u lodhur. Na lexonte Pipi \u00c7orapegjat\u00ebn, histori me arushin Winnie Pooh, ndodhi me qen t\u00eb varf\u00ebr dhe tregime p\u00ebr Babar elefantushin. Historit\u00eb e mia t\u00eb preferuara ishin ato t\u00eb disa shkrimtar\u00ebve suedez\u00eb, me ilustrime, librat p\u00ebr Tarzanin dhe, m\u00eb shum\u00eb nga t\u00eb gjitha, m\u00eb p\u00eblqente The Wind of Moon e Linklaterit (q\u00eb vazhdon t\u00eb m\u00eb p\u00eblqej\u00eb edhe sot).<br \/>\nPra, q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri keni d\u00ebgjuar shum\u00eb histori, por a e keni ditur qysh at\u00ebher\u00eb se donit t\u00eb b\u00ebheshit shkrimtar?<br \/>\nNuk e kam menduar kurr\u00eb. Isha m\u00ebngjarash, kur hyra n\u00eb klas\u00ebn e par\u00eb, por u detyrova t\u00eb vija n\u00eb pun\u00eb dor\u00ebn e djatht\u00eb. K\u00ebshtu q\u00eb, e urreja t\u00eb shkruarit. Dhe e dija fare mir\u00eb se nj\u00eb shkrimtar duhej t\u00eb shkruante. Pra, nuk e kisha shkuar n\u00ebp\u00ebr mend, asnj\u00ebher\u00eb!<br \/>\nDoja t\u00eb isha nj\u00eb d\u00ebgjues historish. Ose ndoshta nj\u00eb veteriner, sepse gjithmon\u00eb i kam dashur kafsh\u00ebt &#8211; sidomos qent\u00eb e mjer\u00eb (nj\u00eb tjet\u00ebr lib\u00ebr q\u00eb m\u00eb p\u00eblqente shum\u00eb ishte Doctor Doolittle). Interesi im p\u00ebr t\u00eb shkruar filloi m\u00eb shum\u00eb si pasoj\u00eb e \u201cdepresionit\u201d q\u00eb kalon zakonisht nj\u00eb adoleshent (Kush jam?, P\u00ebrse ekzistoj?, Si mund t\u00eb m\u00eb doj\u00eb dikush?). T\u00eb shkruarit ishte p\u00ebr mua nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u2019ia mbathur, nga vetja. Dhe, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb vetvetja.<br \/>\n\u00c7far\u00eb mund t\u00eb na thoni p\u00ebr ilustrimin? P\u00ebrve\u00e7se shkrimtar, ju jeni edhe ilustrues i disa librave. A \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb e keni d\u00ebshiruar q\u00eb her\u00ebt? \u00c7far\u00eb mendoni sot p\u00ebr ilustrimin, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i ndrysh\u00ebm apo i ngjash\u00ebm me t\u00eb shkruarit?<br \/>\nIlustrimi, vizatimi, ishte arg\u00ebtim i madh gjat\u00eb viteve t\u00eb mia shkollore. Vizatoja karikaturat e m\u00ebsuesve t\u00eb mi. Vizatoja kafsh\u00eb, bastun\u00eb, aeroplan\u00eb&#8230; Madje, p\u00ebrpiqesha t\u2019u t\u00ebrhiqja v\u00ebmendjen shok\u00ebve t\u00eb mi duke vizatuar gra lakuriq, ashtu si\u00e7 p\u00ebrfytyroja se mund t\u00eb ishin.<br \/>\nDuke pasur parasysh faktin se librat tuaj trajtojn\u00eb tema q\u00eb nuk hasen shpesh n\u00eb libra p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb (vdekja, seksi), a mendoni se t\u00eb shkruash p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eblloj si t\u00eb shkruash p\u00ebr t\u00eb rriturit (ju jeni autor edhe i librave p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb edhe i librave p\u00ebr t\u00eb rritur)?<br \/>\nNuk jan\u00eb aq temat ato q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb shkruarit p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb nga t\u00eb shkruarit p\u00ebr t\u00eb rriturit, sesa perspektiva. Ajo \u00ebsht\u00eb e ndryshme. Un\u00eb e p\u00ebrdor gjuh\u00ebn si nj\u00eb mjet p\u00ebr t&#8217;iu qasur p\u00ebrvojave t\u00eb mia f\u00ebmij\u00ebrore &#8211; ndjenjave t\u00eb mia thuajse t\u00eb harruara, m\u00ebnyr\u00ebs se si e shihja bot\u00ebn. Vet\u00ebm kur kthej kok\u00ebn pas, e kuptoj se sa shum\u00eb mendoja p\u00ebr vdekjen dhe seksin, mes mij\u00ebra gj\u00ebrave t\u00eb tjera. Kur shkruaj p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb ndiej nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, nj\u00eb g\u00ebzim t\u00eb madh. Ndoshta sepse un\u00eb mund t\u00eb shkruaj p\u00ebr gj\u00ebra shum\u00eb serioze pa qen\u00eb shum\u00eb k\u00ebrkues.<br \/>\nMiq\u00ebsia, identiteti, marr\u00ebdh\u00ebniet njer\u00ebzore, plakja, vdekja&#8230; &#8211; k\u00ebto jan\u00eb disa nga temat kryesore q\u00eb spikatin n\u00eb librat tuaj, por a ka tema t\u00eb tjera t\u00eb cilat ju p\u00eblqejn\u00eb t\u2019i eksploroni?<br \/>\nUn\u00eb kam shkruar shum\u00eb vepra gjysmautobiografike, por kam shkruar edhe libra mitologjik\u00eb, me tem\u00eb fetare (si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Asmodeus)&#8230; Para pak koh\u00ebsh kam botuar edhe nj\u00eb lib\u00ebr rreth nj\u00eb diktatori t\u00eb vog\u00ebl dhe etjen e tij p\u00ebr pushtet (me titull Diktatori).<br \/>\nDuket qart\u00eb se n\u00eb librat tuaj ka mjaft detaje autobiografike. \u00c7\u2019pjes\u00eb z\u00eb Ulfi n\u00eb librat A mund t\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllesh, Johana? dhe Shoku im Persi&#8230;? \u00c7far\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsie ndjeni ju si shkrimtar duke p\u00ebrfshir\u00eb histori dhe holl\u00ebsi personale n\u00eb librat tuaj?<br \/>\nUlfi, personazhi n\u00eb libra, \u00ebsht\u00eb pa dyshim un\u00eb. Ai ndan shum\u00eb ndjenja dhe p\u00ebrvoja t\u00eb hershme, ne kemi t\u00eb dy nj\u00eb v\u00eblla dhe jemi rritur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sht\u00ebpi, me nj\u00eb furr\u00eb dhe nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb moshuarish pran\u00eb. Por sigurisht, detajet autobiografike nuk jan\u00eb interesante p\u00ebr lexuesit sepse jan\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta, por sepse thjesht jan\u00eb interesante.<br \/>\nDhe s\u00eb fundi, dy fjal\u00eb p\u00ebr \u201cA di t\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllesh, Johana?\u201d, q\u00eb pa diskutim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr klasik n\u00eb shum\u00eb vende.<br \/>\n\u201cA di t\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllesh, Johana?\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori shum\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb, q\u00eb nuk jemi m\u00ebsuar ta d\u00ebgjojm\u00eb shpesh. Zakonisht ndodh t\u00eb bir\u00ebsohen f\u00ebmij\u00eb nga prind\u00ebr, por nuk kemi d\u00ebgjuar ndonj\u00ebher\u00eb q\u00eb nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb t\u00eb bir\u00ebsoj\u00eb&#8230; t\u00eb bir\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb gjysh. Pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb b\u00ebn Bertili (Berra), djaloshi i vog\u00ebl n\u00eb lib\u00ebr: s\u00eb bashku me shokun e tij Ulf, shkon n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb moshuarish, q\u00eb ndodhet pran\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij, p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb gjysh, sepse nuk ka. Mes tyre lind nj\u00eb miq\u00ebsi e sinqert\u00eb, nj\u00eb lidhje e ngusht\u00eb, gati-gati familjare, nj\u00eb lidhje si\u00e7 \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ajo mes nj\u00eb gjyshi dhe nj\u00eb nipi. Rr\u00ebfimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb sa prek\u00ebs, aq edhe motivues. Nj\u00eb raport i shk\u00eblqyer brezash, nj\u00eb ndodhi plot aventura e humor, e mbushur me ndjenja njer\u00ebzore.<br \/>\nMe bindje mund t\u00eb them se \u201cA di t\u00eb f\u00ebrsh\u00ebllesh, Johana?\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga librat e mi m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb ndjer\u00eb.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-3549\" src=\"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/a-di-te\u0308-fe\u0308rshe\u0308llesh-Jonana.jpg\" alt=\"a di te\u0308 fe\u0308rshe\u0308llesh Jonana\" width=\"1500\" height=\"2038\" srcset=\"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/a-di-te\u0308-fe\u0308rshe\u0308llesh-Jonana.jpg 1500w, https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/a-di-te\u0308-fe\u0308rshe\u0308llesh-Jonana-221x300.jpg 221w, https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/a-di-te\u0308-fe\u0308rshe\u0308llesh-Jonana-768x1043.jpg 768w, https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/a-di-te\u0308-fe\u0308rshe\u0308llesh-Jonana-754x1024.jpg 754w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulf Starku (1944-2017) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr shkrimtar\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb dhe nj\u00eb nga autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb dashur p\u00ebr publikun e ri. Romanet e tij spikatin p\u00ebr ndjeshm\u00ebri t\u00eb thell\u00eb dhe humor t\u00eb holl\u00eb, madje me k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit autori p\u00ebrpiqet t\u00eb \u00e7dramatizoj\u00eb telashet e vogla t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije. \u00cbsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[158,157,159],"class_list":{"0":"post-3749","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-uncategorized","8":"tag-creativeeurope","9":"tag-differentvoices","10":"tag-dituriabooks","11":"entry"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3749"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4866,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3749\/revisions\/4866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/different-voices\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}