{"id":1171,"date":"2021-12-02T21:32:00","date_gmt":"2021-12-02T21:32:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/?p=1171"},"modified":"2021-12-29T12:50:44","modified_gmt":"2021-12-29T12:50:44","slug":"sot-com-al-pasqyra-dhe-drita-nje-veper-madhore-nga-shkrimtarja-e-mirenjohur-angleze-hilary-mantel-vjen-ne-shqip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/2021\/12\/02\/sot-com-al-pasqyra-dhe-drita-nje-veper-madhore-nga-shkrimtarja-e-mirenjohur-angleze-hilary-mantel-vjen-ne-shqip\/","title":{"rendered":"Sot.com.al: \u201cPasqyra dhe drita\u201d, nj\u00eb vep\u00ebr madhore nga shkrimtarja e mir\u00ebnjohur angleze Hilary Mantel vjen n\u00eb shqip"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/sot.com.al\/kultura\/pasqyra-dhe-drita-nje-veper-madhore-nga-shkrimtarja-e-mirenjohur-angleze-i478683?fbclid=IwAR0NiNEg3aDbslh9QCjNMx0-GwmzW2MguJV-3nuvkQQs_MR91Beli6EgqIk\">https:\/\/sot.com.al\/kultura\/pasqyra-dhe-drita-nje-veper-madhore-nga-shkrimtarja-e-mirenjohur-angleze-i478683?fbclid=IwAR0NiNEg3aDbslh9QCjNMx0-GwmzW2MguJV-3nuvkQQs_MR91Beli6EgqIk<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Dua t\u00eb theksoj q\u00eb n\u00eb fillim se botimi i k\u00ebsaj vepre madhore, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trilogji kushtuar Anglis\u00eb mesjetare t\u00eb shekullit XVI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arritje e r\u00ebnd\u00ebsishme edhe p\u00ebr vet\u00eb sht\u00ebpin\u00eb botuese \u201cDituria\u201d: s\u00eb pari, se ajo na p\u00ebrcjell nj\u00eb nga autoret m\u00eb t\u00eb talentuara t\u00eb proz\u00ebs moderne angleze, fituesen dy her\u00eb radhazi t\u00eb Man Booker Prize, duke na njohur nd\u00ebrkoh\u00eb me rrjedh\u00ebn e vet\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bashk\u00ebkohore, ku mungesat p\u00ebr ne jan\u00eb t\u00eb dukshme. Nj\u00ebkohsh\u00ebm, ajo ndihmon edhe vet\u00eb let\u00ebrsin\u00eb ton\u00eb, duke i paraqitur nj\u00eb model t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb romanit historik shum\u00ebplan\u00ebsh, ku monumentaliteti historik g\u00ebrshetohet me p\u00ebrjetimet poetike, ku e shkat\u00ebrueshmja, materialja, nd\u00ebrthuret me t\u00eb pashkat\u00ebrueshmen, shpirt\u00ebroren, ku historikja vjen si plot\u00ebsim i t\u00eb sotmes, duke i p\u00ebrcjell\u00eb asaj dhe vet\u00eb neve kumte t\u00eb fuqishme, shpesh t\u00eb paparashikueshme. Mund t\u00eb them me bindje se, pa lexuar trilogjin\u00eb Salla e ujq\u00ebrve (Salla e ujq\u00ebrve &#8211; Dituria 2016; Ana Bolena, nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje familjare- Dituria, 2016 dhe Pasqyra dhe drita &#8211; Dituria 2021), nuk mund ta kuptosh kurr\u00eb Anglin\u00eb, ose, m\u00eb sakt\u00eb, bot\u00ebn anglo-saksone, aq t\u00eb nd\u00ebrlikuar dhe aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse, p\u00ebrcjell\u00eb deri n\u00eb detaje, fal\u00eb talentit t\u00eb k\u00ebsaj shkrimtareje. Pa k\u00ebt\u00eb trilogji, pa u njohur me traumat, protestat dhe shtypjen e tyre, revolucionet popullore, forcimin e parlamentit anglez, konceptin mbi ligjin dhe krijimin e kish\u00ebs s\u00eb pavarur anglikane, pa u njohur me luft\u00ebn p\u00ebr t\u2019u \u00e7liruar nga dogmat dhe krijimin e universiteteve t\u00eb para europiane, q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcillnin m\u00eb pas mendimin e lir\u00eb, filozofik, nuk mund t\u00eb arrish deri te Pallati i Bukingamit apo Abacia e Uestminsterit, t\u00eb cilat, pa k\u00ebt\u00eb lloj proze, do t\u00eb dukeshin si relikte. Befas ato shnd\u00ebrrohen n\u00eb simbole. E gjith\u00eb Londra e tanishme, frymon si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb. E gjith\u00eb Anglia b\u00ebhet konkrete, historia e saj mund t\u00eb preket. Pas p\u00ebrkthimesh t\u00eb shumta nga let\u00ebrsia ruse, njohja me p\u00ebrmasat e bot\u00ebs anglo-saksone ka qen\u00eb p\u00ebr mua nj\u00eb befasi. Nd\u00ebrkoh\u00eb, ishte edhe nj\u00eb sfid\u00eb nga anglishtja, sepse kisha p\u00ebrpara meje dy modele t\u00eb suksesshme p\u00ebrkthimore. I pari ishte \u201cSalla e ujq\u00ebrve\u201d, p\u00ebrkthyer nga profesori im i nderuar Kujtim Ymeri dhe i dyti \u201cAna Bolena, nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje familjare\u201d, p\u00ebrkthyer nga poetja Ledia Dushi. Ndodhesha midis syresh, pra, n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre, m\u00eb duhej t\u00eb ruaja vlerat e p\u00ebrcjella dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb t\u00eb mbaja nj\u00eb stil t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, me q\u00ebllim q\u00eb trilogjia t\u00eb ting\u00ebllonte si nj\u00eb e t\u00ebr\u00eb, pra si nj\u00eb vep\u00ebr unike, pavar\u00ebsisht se e p\u00ebrkthyer nga tre individualitete t\u00eb ndryshme. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kam p\u00ebrdorur edhe ndonj\u00eb shprehje apo grup leksemash nga dy modelet e m\u00ebparshme, p\u00ebr t\u00eb ruajtur pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb stil t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, unifikues.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"777\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-777x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1149\" srcset=\"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-777x1024.png 777w, https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-228x300.png 228w, https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-768x1012.png 768w, https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-1166x1536.png 1166w, https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2-600x791.png 600w, https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Pasqyra-dhe-drita-2.png 1181w\" sizes=\"auto, (max-width: 777px) 100vw, 777px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Puna me p\u00ebrkthimin<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00ebr sa i p\u00ebrket pun\u00ebs vetjake p\u00ebr p\u00ebrkthimin e vepr\u00ebs \u201cPasqyra dhe drita\u201d, q\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe pjesa e fundit e trilogjis\u00eb, jam p\u00ebrqendruar m\u00eb fort n\u00eb rrafshin e p\u00ebrmbajtjes, duke ndjekur me kujdes kurb\u00ebn e r\u00ebnies s\u00eb Tomas Kromuellit, duke skicuar deri n\u00eb detaje portretin e tij, me t\u00eb cilin hapet, por edhe mbyllet kjo trilogji e Anglis\u00eb mesjetare, ku ai luajti nj\u00eb rol ky\u00e7, duke qen\u00eb kryeminist\u00ebr i Henrit VIII. K\u00ebmb\u00ebngula q\u00eb t\u00eb theksoja dram\u00ebn e tij t\u00eb tmerrshme, q\u00eb n\u00eb fakt nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e tija. Nd\u00ebrkoh\u00eb, desha t\u00eb ruaja ting\u00ebllimin aktual, kumtin q\u00eb p\u00ebrcjell drejt nesh jeta e tij se pema e mir\u00ebnjohjes nuk lul\u00ebzon kudo e kurdoher\u00eb dhe se \u00e7do individ apo dhe se komb e \u00e7an rrug\u00ebn e vet p\u00ebrmes traumash vetjake dhe shoq\u00ebrore. Duke synuar t\u00eb zot\u00ebroj sa m\u00eb qart\u00eb rrafshin e p\u00ebrmbajtjes, kam k\u00ebmb\u00ebngulur q\u00eb ta interpretoja sa m\u00eb sakt\u00eb stilin e Hilary Mantelit. E them k\u00ebt\u00eb, sepse ajo ka nj\u00eb stil t\u00eb thjesht\u00eb n\u00eb dukje, por ama tejet poetik. Shpesh, me nj\u00eb l\u00ebvizje t\u00eb beft\u00eb, ajo shkakton nj\u00eb zhvendosje tekstuale t\u00eb till\u00eb, si ato zhvendosjet tektonike n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb tok\u00ebs, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb padukshme, por q\u00eb t\u00eb tronditin thell\u00ebsisht. K\u00ebshtu, befas, me nj\u00eb kap\u00ebrcim metaforik, ajo zhytet vertikalisht n\u00eb err\u00ebsir\u00ebn e koh\u00ebrave, p\u00ebr t\u2019u shfaqur drejt nesh me nj\u00eb drit\u00eb dhe shk\u00eblqim, shpesh befasues, q\u00eb e plot\u00ebson m\u00eb s\u00eb miri epok\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojm\u00eb. Theksoj se ky interpretim i stilit t\u00eb saj poetik, mund t\u00eb fshihte n\u00eb vetvete edhe rrezikun e ndonj\u00eb lajthitjeje n\u00eb p\u00ebrkthim, por q\u00eb \u00ebsht\u00eb shmangur me shum\u00eb kujdes nga redaktorja e librit, zonja Mariana Ymeri. Redaktimi i saj mendoj se ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb ky p\u00ebrkthim t\u00eb shp\u00ebrfaqet suksessh\u00ebm, pothuajse pa humbur asgj\u00eb nga ngjyrimet e tij emocionale. Pa dyshim, gjat\u00eb gjith\u00eb procesit t\u00eb p\u00ebrkthimit t\u00eb trilogjis\u00eb, ajo ka qen\u00eb pjes\u00eb e pandar\u00eb e k\u00ebtij grupi p\u00ebrkthimor. Ajo mbetet pjes\u00eb qendrore e k\u00ebtij grupimi. Fal\u00ebnderimi im i shkon edhe sht\u00ebpis\u00eb botuese \u201cDituria\u201d, e cila m\u00eb besoi nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb till\u00eb madhore, si p\u00ebr nga p\u00ebrmasat, ashtu edhe p\u00ebr nga vlerat artistike, q\u00eb ajo ng\u00ebrthen n\u00eb vetvete. I jam mir\u00ebnjoh\u00ebs edhe p\u00ebr faktin se, pas bot\u00eb ruse, m\u2019u dha rasti q\u00eb t\u2019i p\u00ebrcjell lexuesit shqiptar bot\u00ebn angleze, duke e plot\u00ebsuar k\u00ebshtu mozaikun e let\u00ebrsis\u00eb europiane me modelet e saj m\u00eb t\u00eb arrira. E them me bindje se kjo vep\u00ebr na pasuron t\u00eb gjith\u00ebve, sidomos letrat shqipe, ve\u00e7mas n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb traumatike, t\u00eb cil\u00ebn po e p\u00ebrjetojm\u00eb thell\u00ebsisht q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb. Vepra \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e projektit t\u00eb p\u00ebrkthimit \u201cUdh\u00ebtim n\u00eb koh\u00eb dhe vende t\u00eb ndryshme me mjesht\u00ebr t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb europiane\u201d, q\u00eb po realizohet me mb\u00ebshtetjen e Programit Europa Krijuese t\u00eb Bashkimit Europian.<\/p>\n\n\n\n<p>Korab Hoxha p\u00ebrkthyes<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/creativeeurope4books?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#CreativeEurope4Books<\/a> <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/shtepiabotuesedituria?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#shtepiabotuesedituria<\/a> <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/passionforbooks?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#passionforbooks<\/a> <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/pasqyradhedrita?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#pasqyradhedrita<\/a> <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/korabhoxha?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#korabhoxha<\/a> <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/hashtag\/hilarymantel?__eep__=6&amp;__cft__[0]=AZWrkHd9MrNxCN405AdJUcSuC7oOWnzL33qmdhDhW8ULVjsSguVV6Z58dxQmqJSs-6c5a5g3NsjPsu-5mf6V-x90lFtMBMWf1yp2d9gzN5pm2K5WumMF0uUOXg34e2shTn1wuIU6_lCJWbF65hDQ63XX&amp;__tn__=*NK-R\">#hilarymantel<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>https:\/\/sot.com.al\/kultura\/pasqyra-dhe-drita-nje-veper-madhore-nga-shkrimtarja-e-mirenjohur-angleze-i478683?fbclid=IwAR0NiNEg3aDbslh9QCjNMx0-GwmzW2MguJV-3nuvkQQs_MR91Beli6EgqIk Dua t\u00eb theksoj q\u00eb n\u00eb fillim se botimi i k\u00ebsaj vepre madhore, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trilogji kushtuar Anglis\u00eb mesjetare t\u00eb shekullit XVI \u00ebsht\u00eb nj\u00eb arritje e r\u00ebnd\u00ebsishme edhe p\u00ebr vet\u00eb sht\u00ebpin\u00eb botuese \u201cDituria\u201d: s\u00eb pari, se ajo na p\u00ebrcjell nj\u00eb nga autoret m\u00eb t\u00eb talentuara t\u00eb proz\u00ebs moderne angleze, fituesen dy her\u00eb radhazi t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1169,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1171","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-blogu","8":"entry"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1171"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1206,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1171\/revisions\/1206"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1171"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1171"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1171"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}