{"id":802,"date":"2021-05-12T12:15:00","date_gmt":"2021-05-12T12:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/?p=802"},"modified":"2021-06-01T14:29:03","modified_gmt":"2021-06-01T14:29:03","slug":"albanian-post-permasa-e-katert-e-poetit-janis-ricos-it-ne-veshtrimin-e-lexuesit-shqiptar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/2021\/05\/12\/albanian-post-permasa-e-katert-e-poetit-janis-ricos-it-ne-veshtrimin-e-lexuesit-shqiptar\/","title":{"rendered":"Albanian Post: \u201cP\u00ebrmasa e kat\u00ebrt\u201d e poetit Janis Ricos-it n\u00eb v\u00ebshtrimin e lexuesit shqiptar"},"content":{"rendered":"\n<p><a href=\"https:\/\/albanianpost.com\/permasa-e-katert-e-poetit-janis-ricos-it-ne-veshtrimin-e-lexuesit-shqiptar\/?fbclid=IwAR2JMjIUUhOuDVOlWb1cdq1Jgb-uGico_qs8xU9Ty4bD_Cm966jTOF4mmQM\">https:\/\/albanianpost.com\/permasa-e-katert-e-poetit-janis-ricos-it-ne-veshtrimin-e-lexuesit-shqiptar\/?fbclid=IwAR2JMjIUUhOuDVOlWb1cdq1Jgb-uGico_qs8xU9Ty4bD_Cm966jTOF4mmQM<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Nga&nbsp;<a href=\"https:\/\/albanianpost.com\/author\/besara-kaja\/\">Besara Kaja<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>12 Maj 2021 \/ 13:30<\/p>\n\n\n\n<p>Nobelist\u00eb dhe shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb vendeve t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb fokusin e Sht\u00ebpis\u00eb Botuese Dituria, e cila p\u00ebrgjat\u00eb dy dit\u00ebve, t\u00eb quajtura \u201cDit\u00ebt e Evrop\u00ebs\u201d, organizoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh p\u00ebr lexuesin shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00eb 10 dhe 11 maj, n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs, shum\u00eb figura t\u00eb njohura, t\u00eb fush\u00ebs s\u00eb p\u00ebrkthimit, kritik\u00eb t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb, botues, lexues t\u00eb rinj u b\u00ebn\u00eb bashk\u00eb n\u00eb aktivitetin, q\u00ebllimi i t\u00eb cilit ishte rikthimi i v\u00ebmendjes s\u00eb t\u00eb rinjve shqiptar\u00eb tek autor\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb evropian\u00eb, si:&nbsp;<a href=\"https:\/\/albanianpost.com\/e-cmendun-e-cmendun-e-cmendun-dashunie-per-ty\/\">Alda Merini<\/a>, Peter Handke, Milan Kundera, Janis Ricos, Katarina Taikon etj.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fjal\u00ebn e tij, drejtuesi i Sht\u00ebpis\u00eb Botuese Dituria, Petrit Ymeri, u shpreh se \u201cprojekti i bashk\u00ebpunimit me Evrop\u00ebn \u2018Udh\u00ebtim n\u00eb koh\u00eb e vende me mjeshtra t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb europiane\u2019,&nbsp; ka koh\u00eb q\u00eb ka filluar, q\u00eb n\u00eb muajin tetor. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr kemi organizuar edhe k\u00ebto dy dit\u00eb, q\u00eb i kemi quajtur \u2018Dit\u00ebt e Evrop\u00ebs\u201d.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/albanianpost.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/unnamed-68-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-107845\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Let\u00ebrsia greke dhe autori Janis Ricos<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb dit\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb eventit, n\u00eb fokus ishte let\u00ebrsia greke dhe autori Janis Ricos.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cP\u00ebrmasa e kat\u00ebrt\u201d, nj\u00eb vep\u00ebr shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e poetit t\u00eb madh grek, vjen n\u00eb shqip\u00ebrimin mjesht\u00ebror t\u00eb p\u00ebrkthyesit Romeo Collaku.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cMjesht\u00ebrisht e p\u00ebrkthyer nga p\u00ebrkthyesi Romeo Collaku\u201d, k\u00ebshtu e vler\u00ebsoi n\u00eb fjal\u00ebn e saj Prof.Dr.Sofia Deliorgji, pedagoge e gjuh\u00ebs greke n\u00eb Fakultetin e Gjuh\u00ebve t\u00eb Huaja.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb vijim, ajo tha se \u201cp\u00ebr sa i p\u00ebrket p\u00ebrkthimit t\u00eb vepr\u00ebs lexova me v\u00ebmendje disa poezi n\u00eb greqisht n\u00eb gjuh\u00ebn origjinale dhe konstatova q\u00eb t\u00eb gjitha ngjyrimet e tekstit origjinal jan\u00eb thuajse t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe besnike\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Romeo, u shpreh ajo, ka ditur m\u00eb s\u00eb miri t\u2019i sjell\u00eb n\u00eb shqip k\u00ebto poezi, t\u00eb cilat ting\u00ebllojn\u00eb po aq bukur si nga ana stilistikore dhe ajo gjuh\u00ebsore.<\/p>\n\n\n\n<p>Sipas saj, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element ky\u00e7 n\u00eb p\u00ebrcaktimin e sakt\u00ebsis\u00eb, cil\u00ebsis\u00eb dhe besueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb p\u00ebrkthimit t\u00eb nj\u00eb vepre.<\/p>\n\n\n\n<p>Gjat\u00eb aktivitetit ajo ndau dhe nj\u00eb poezi t\u00eb shkurt\u00ebr p\u00ebr t\u00eb pranishmit:<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><em>Ec t\u00eb largohemi pak se k\u00ebndejmi, t\u00eb mos na arrij\u00eb z\u00ebri i gruas,<\/em><\/h6>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><em>Ec t\u00eb ndalemi m\u00eb posht\u00eb; \u2013 jo te varret e st\u00ebrgjysh\u00ebrve.<\/em><\/h6>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><em>Flok\u00ebt nuk dua t\u2019i pres, k\u00ebtu sip\u00ebr k\u00ebtyre shpesh sh\u00ebtiti dora jote.<\/em><\/h6>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><em>\u00c7\u2019nat\u00eb e bukur!\u2019<\/em><\/h6>\n\n\n\n<p>M\u00eb pas, duke iu referuar nivelit t\u00eb kuptueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb tekstit origjinal, Deliorgji tha se p\u00ebrkthyesi jo vet\u00ebm i ka lexuar poezit\u00eb me q\u00ebllimin p\u00ebrfundimtar p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrkthyer, por i ka lexuar si nj\u00eb lexues i v\u00ebmendsh\u00ebm duke dep\u00ebrtuar n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb poetike t\u00eb autorit.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cRomeo ka perceptuar m\u00eb s\u00eb miri mesazhin poetik t\u00eb Ricosit. Un\u00eb e p\u00ebrg\u00ebzoj Romeon p\u00ebr pun\u00ebn e shk\u00eblqyer q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb dhe e fal\u00ebnderoj p\u00ebr kontributin e tij n\u00eb p\u00ebrkthimin e let\u00ebrsis\u00eb greke n\u00eb shqip\u201d, p\u00ebrfundoi ajo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Poemat e p\u00ebrmbledhjes \u201cP\u00ebrmasa e kat\u00ebrt\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/albanianpost.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Permasa-e-katert-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-107860\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Janis Ricos i shkroi nga viti 1956 deri n\u00eb vitin 1975, nj\u00eb hark kohor ky q\u00eb p\u00ebrmendet si periudha m\u00eb e begat\u00eb e krijimtaris\u00eb s\u00eb tij. \u201cP\u00ebrmasa e kat\u00ebrt\u201d \u00ebsht\u00eb vepra m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e poetit t\u00eb madh grek dhe nj\u00eb nga veprat kryesore t\u00eb poezis\u00eb moderne greke.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb fakt, jeta e v\u00ebshtir\u00eb e shkrimtarit luan nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe ndikon n\u00eb vepr\u00ebn e tij, duke u nisur nga fatkeq\u00ebsit\u00eb familjare n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb re dhe n\u00eb vazhdim bindjet e tij politike e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb ndeshet dhe t\u00eb duroj\u00eb periudha persekutimi nga sistemi i at\u00ebhersh\u00ebm politik.<\/p>\n\n\n\n<p>Prandaj do t\u00eb thoshim q\u00eb natyra e poezive t\u00eb tij her\u00eb shfaqet poetike, her\u00eb erotike dhe shpeshher\u00eb n\u00eb t\u00eb gjenden edhe personazhe mitologjike.<\/p>\n\n\n\n<p>Vet\u00eb ai e ka konsideruar nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb gjith\u00eb poezive t\u00eb tij, duke prekur drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb shpirt lexuesin grek, por tanim\u00eb edhe at\u00eb shqiptar.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00ebnyra e ve\u00e7ant\u00eb e t\u00eb shkruarit, n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr sjell n\u00eb v\u00ebmendje dhe ka si pik\u00ebsynim koh\u00ebn historike, e cila e turbullon protagonistin dhe e detyron at\u00eb t\u00eb luftoj\u00eb me t\u00eb shkuar\u00ebn dhe t\u00eb ardhmen.<\/p>\n\n\n\n<p>E b\u00ebjn\u00eb at\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb shkaqet q\u00eb e rr\u00ebnojn\u00eb shpirt\u00ebrisht, p\u00ebrtej koh\u00ebs biologjike q\u00eb vetvetiu sjell plakjen fizike t\u00eb personazhit.<\/p>\n\n\n\n<p>Andaj dhe p\u00ebr t\u00eb pasqyruar dhe p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb mesazhin e tij t\u00eb qart\u00eb, autori ka zgjedhur me mjesht\u00ebri protagonist\u00ebt nga mitologjia grek\u00eb, personazhe nga lufta e Troj\u00ebs, Agamemnoni Oresti, Kthimi i Ifigjenise, Krisotemida, Persefona, Ismena, Ajaksi, Filokteti, Helena, Fedra.<\/p>\n\n\n\n<p>Ricos-i p\u00ebrshkruan me mjesht\u00ebri historit\u00eb e tyre personale q\u00eb ne t\u00eb gjith\u00eb kemi lexuar p\u00ebr protagonist\u00ebt e secil\u00ebs vep\u00ebr dhe i vendos ata t\u00eb luftojn\u00eb me koh\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n<p>Duket qart\u00eb tendenca e personazheve p\u00ebr t\u00eb rikujtuar momente nga jeta e tyre, zgjon kujtes\u00ebn e tyre duke i b\u00ebr\u00eb ata t\u00eb zhyten n\u00eb mendime dhe melankoli, si edhe nga letargjia dhe pasiviteti. Ngjarjet n\u00eb t\u00eb gjitha poezit\u00eb zhvillohen n\u00eb nj\u00eb mjedis te erret dhe te trishtuar.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00eb gjitha poezit\u00eb, si\u00e7 mund t\u00eb dallojm\u00eb nga poema Oresti, karakterizohen monolog\u00eb narrative, t\u00eb shkruara me vargje t\u00eb lira, me fjalor t\u00eb thjesht\u00eb, me muzikalitet t\u00eb fort\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00eb monolog\u00ebt e tij,&nbsp;protagonisti ka nevoj\u00eb p\u00ebr rr\u00ebfim dhe i drejtohet nj\u00eb personi memec, i cili \u00ebsht\u00eb prezent n\u00eb sken\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb koh\u00ebs. D\u00ebgjon gjith\u00e7ka, por nuk reagon.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Rreth Janis Ricos-it<\/h5>\n\n\n\n<p>Janis Ricos (1909 \u2013 1990), nuk \u00ebsht\u00eb aspak i panjohur p\u00ebr lexuesin shqiptar. Ai num\u00ebron rreth 150 v\u00ebllime me poezi, 10 v\u00ebllime proze, drama etj, nd\u00ebrsa kq qen\u00eb n\u00ebnt\u00eb her\u00eb i nominuar p\u00ebr \u00c7mimin Nobel.<\/p>\n\n\n\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e veprave t\u00eb tij poetike jan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe gjat\u00eb nj\u00eb periudhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme kohore, gati pa nd\u00ebrprerje, me pik\u00ebnisje librin \u201cM\u00ebhallat e bot\u00ebs\u201d, p\u00ebrkthyer nga Spiro \u00c7omora, m\u00eb 1961.<\/p>\n\n\n\n<p>Ajo \u00e7ka e b\u00ebn t\u00eb dashur poezin\u00eb e Ricosit p\u00ebr p\u00ebrkthyesit shqiptar\u00eb \u00ebsht\u00eb fqinj\u00ebsia me Greqin\u00eb, fryma e majt\u00eb e poezive, larmia e tematikave t\u00eb tij, lirizmi mall\u00ebngjyes dhe bashk\u00ebrenditja krahas poet\u00ebve m\u00eb t\u00eb njohur bot\u00ebror\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/albanianpost.com\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Janis-Ricos-e1572900864201-1200x630-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-107859\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ricosi \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr poet\u00ebt grek\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyer dhe bashk\u00eb m\u00eb dy nobelist\u00ebt grek\u00eb, Odhiseas Elitis dhe Jorgos Seferis, p\u00ebrb\u00ebn poetin e tret\u00eb grek, i cili ishte n\u00eb prag t\u00eb Nobelit, por q\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb frym\u00ebs s\u00eb theksuar politike t\u00eb poezis\u00eb s\u00eb tij, mbetet \u201cnobelisti i panominuar\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Por, porsi poet\u00ebt, Pablo Neruda (1953), Bertolt Brecht (1954), Luis Aragon (1957), Kostas Varnalis (1959) dhe piktori Pablo Pikaso (1962), Ricos-i, do t\u00eb marr\u00eb n\u00eb vitin 1977, \u201c\u00c7mimin Nd\u00ebrkomb\u00ebtar t\u00eb Paqes Lenin\u201d, i cili ishte \u00e7mimi m\u00eb madhor i Bashkimit Sovietik dhe ekuivalenti i Nobelit.<\/p>\n\n\n\n<p>\/Albanianpost.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>https:\/\/albanianpost.com\/permasa-e-katert-e-poetit-janis-ricos-it-ne-veshtrimin-e-lexuesit-shqiptar\/?fbclid=IwAR2JMjIUUhOuDVOlWb1cdq1Jgb-uGico_qs8xU9Ty4bD_Cm966jTOF4mmQM Nga&nbsp;Besara Kaja 12 Maj 2021 \/ 13:30 Nobelist\u00eb dhe shkrimtar\u00eb t\u00eb njohur t\u00eb vendeve t\u00eb ndryshme t\u00eb Evrop\u00ebs kan\u00eb qen\u00eb n\u00eb fokusin e Sht\u00ebpis\u00eb Botuese Dituria, e cila p\u00ebrgjat\u00eb dy dit\u00ebve, t\u00eb quajtura \u201cDit\u00ebt e Evrop\u00ebs\u201d, organizoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb aktivitetesh p\u00ebr lexuesin shqiptar. M\u00eb 10 dhe 11 maj, n\u00eb Kalan\u00eb e Tiran\u00ebs, shum\u00eb figura [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":805,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":{"0":"post-802","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-blogu","8":"entry"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":803,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/802\/revisions\/803"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/media\/805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dituria.al\/journey_literary\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}